|
VLADMIH
|
О чем американцам стоит говорить с Лукашенко?
25 политзаключенных были освобождены и депортированы в Литву из белорусских тюрем и колоний 16 декабря. В обмен с концерна «Беллесбумпром» и предприятия «Лакокраска» были сняты американские санкции. Многие белорусские правозащитники отметили, что эта цифра слишком мала.
От диктатора нужно добиваться освобождения всех политзаключенных и прекращения репрессий в Беларуси, подчеркнула в интервью украинскому изданию «Новое время» главный редактор сайта чарт.org Наталья Радина.
«Лукашенко абсолютно нагло заявил американским представителям, что в Беларуси нет никаких политических заключенных – отметила она. - И, по сути, он сказал, что политические репрессии в стране будут продолжаться, что он как набирал, так и будет набирать новых политических заложников, и режим в Беларуси не изменится.
Думаю, что его наглость связана с недавним очередным визитом в Кремль спецпосланников Дональда Трампа Стивена Уиткоффа и Джареда Кушнера, с их недавней встречей с Путиным. Похоже, что эти переговоры закончились провалом. В обоих случаях мы видим слабость американской стороны, которая боится давить на этих зарвавшихся диктаторов и требовать от них реальных уступок.
Освобождены всего 25 человек. Я напомню, что в марте на свободу вышли 250 политических заключенных, в декабре 2025 года были освобождены 123 человека. Вот почему я утверждаю, что 25 человек сегодня в обмен на снятие санкций с двух крупных предприятий, целого концерна и разморозка средств в банке США - это все-таки очень большая уступка со стороны американцев
Нужно требовать от Лукашенко не только освобождения всех политических заключенных, но также прекращения политических репрессий. Нам, белорусам, нужны те же гарантии безопасности, которые необходимы сегодня украинцам.
Украина требует гарантии безопасности и ненападения России. То же самое и у нас с диктатором. Необходимо требовать кардинального изменения политики режима, вплоть до отстранения Лукашенко от власти, которую он удерживает исключительно незаконным и насильственным путем уже 32 года.
Только тогда может идти речь о полном разблокировании санкций в отношении режима - если будут с его стороны реальные уступки. Сейчас мы видим, что скорее на уступки идет американская сторона, чем диктаторы».
Одной из тем интервью украинскому «Новому времени» также стали командно-штабные учения, которые сейчас проходят на территории Беларуси, а также помощь режима России в ее войне против Украины.
«За последние пять с половиной лет Беларусь, по сути, превратилась в военный полигон России, где постоянно происходят командно-штабные и общевойсковые учения, - сказала Наталья Радина. - Происходят различные белорусско-российские маневры разных видов войск.
Размещается российская военная техника. Продолжают, кстати, работать ретрансляторы, которые сегодня направляют российские дроны на украинские города.
Я вам скажу больше: сейчас есть информация, которая требует подтверждения, что на территории Беларуси строятся новые ретрансляторы – вдобавок к тем имеющимся, которые сегодня работают из Брестской и Гомельской областей.
Лукашенко сегодня выполняет вспомогательную роль для Путина в войне против Украины. Это продолжается не первый год. Ретрансляторы также работают с территории Беларуси продолжительное время. Вы понимаете, что Россия постоянно использует воздушное пространство Беларуси для нанесения как ракетных, так и дроновых ударов по территории Украины? Это абсолютно не секрет. Я не говорю уже о том, сколько пусков ракет было произведено в 2022 году с территории Беларуси.
Я хочу здесь напомнить, что в июне этого года президент Украины Владимир Зеленский ставил жесткий ультиматум Лукашенко и требовал выключить эти ретрансляторы. В противном случае, говорил он, «мы выключим эти ретрансляторы сами». На короткое время они были выключены. Но очень скоро тогда еще главнокомандующий вооруженными силами Украины Александр Сырский заявил, что они заработали вновь.
Ретрансляторы работают на протяжении последних трех месяцев. И здесь, мне кажется, очень важна реакция высшего украинского военного руководства, которое должно ответить на эти действия».
Ведущий Дмитро Тузов отметил, что похоже, происходит какая-то игра. Когда нет активности, их выключают и говорят, что «мы же их выключили». Но при начале массового обстрела, когда Россия запускает сотнями свои дроны, ретрансляторы могут начать работать снова.
По словам Натальи Радиной, Лукашенко понимает, что Украина может нанести удар по военным объектам на территории Беларуси, а также по НПЗ, которые снабжают топливом российскую армию.
«Поэтому сегодня крайне важна реакция непосредственно с украинской стороны, - сказала она. - Это вопрос скорее к Владимиру Зеленскому, к министру обороны, к главнокомандующими ВСУ. Что будет предпринимать украинская сторона в ответ на действия со стороны Лукашенко?
Вспомните, как мы с вами несколько лет назад обсуждали ту же самую ситуацию и говорили о том, что в случае, если продолжатся удары с территории Беларуси по украинским городам, необходимо наносить удары по военным объектам в Беларуси. В том числе, по нефтеперерабатывающим заводам. Вы помните, тогда была абсолютно истеричная реакция Лукашенко на этот наш разговор? Он отреагировал на это после встречи с Владимиром Путиным в Москве на пресс-конференции для российских журналистов. Это подтверждает, что он действительно боится. Поэтому до него нужно очень четко и ясно украинской стороне доносить, что эти заявления со стороны Зеленского и других официальных лиц - не пустые слова, не просто бравада. Это предупреждение, за которыми немедленно последуют конкретные действия».
Журналист Дмитро Тузов задал вопрос о вероятности мобилизации в Беларуси и возможных провокациях со стороны режима Лукашенко.
«Лукашенко с Путиным действуют в тандеме, - сказала Наталья Радина. - Думаю, что наиболее вероятно, что в случае, если в России будет объявлена дополнительная мобилизация, то эти новые мобилизованные будут обучаться на белорусских полигонах. Так уже было в 2022-2023 годах. Российские новобранцы приезжали в Беларусь, обучались на белорусских полигонах с помощью белорусских российских инструкторов.
Объявит ли Лукашенко мобилизацию в Беларуси? Мне кажется, он побоится это сделать. Он прекрасно понимает, что абсолютное большинство белорусов не хотят участвовать в этом войне, не хотят воевать. Он боится армию направить в Украину, потому что понимает, что боевого настроя у военнослужащих нет. Никто не собирается и не хочет умирать за российские интересы в братской Украине. Поэтому вряд ли он объявит какую-то мобилизацию.
А вот вспомогательную функцию для российской армии он, скорее всего, будет оказывать, выполнять все, что пожелает Путин в этом направлении. Но даже вспомогательная функция позволит россиянам увеличить интенсивность военных действий на линии фронта».
По словам Натальи Радиной, белорусы понимают, из-за чего Россия напала на Украину и не станут воевать против братского народа.
«Мы восхищаемся мужеством украинцев, и желаем победы украинскому народу, - сказала она. - Сегодня необходимо усиливать помощь Украине, и в этом мы надеемся как раз-таки на Европу, которая кровно заинтересована в победе Украины и понимает, что ее безопасность сегодня исключительно зависит от того, что происходит на линии фронта в вашей стране.
Беларусь — это родина партизан. И я думаю, что весь этот опыт белорусы используют, если, не дай бог, их отправят в Украину. Будут сдаваться в плен, будет саботаж, и будут оружие направлять на своих командиров. Но не пойдут против наших братьев-украинцев».
Добавлено: Вчера в 21:33:57
Красноречивая сценка в одной из «столиц» областных «Дожинок» отзовется в сердце жителей и других райцентров.
Посещая перед «Дожинками» Кореличи, глава Гродненского облисполкома Юрий Караев побеседовал с местным блогером Артемом Яшковым.
Как сообщает пресс-служба облисполкома, блогер «с удовольствием вышел на контакт» с чиновником и «поддержал все начинания местных властей».
Процитируем диалог генерала и блогера.
Караев: «Мы для района че-то делаем?»
Яшков: «Все делаете! Есть, конечно, разные моменты, но всем не угодить. Но здорово!»
Караев: «Мы здесь делаем, чтобы тянуть вас к свету. И вы тоже, граждане, шевельнитесь, помойте окна, стекла…»
Яшков: «Согласен!»
Караев: «…благоустройте свои коридоры. Правильно?»
Пользуясь случаем, кореличский блогер поблагодарил местные власти, которые «так стараются». И подчеркнул, что такое бывает раз в жизни, наверняка имея в виду авральный ремонт в райцентре, где вскоре проведут областные «Дожинки».
Поправим от себя Артема Яшкова: Кореличи уже принимали у себя областной праздник урожая в 2011-м. Именно тогда райцентр пережил последний капремонт. Судя по содержанию блога Яшкова, он не задумывается о том, почему белорусским райцентрам приходится годами ждать вот этого «раз в жизни», не имея возможности своими силами обновить коммуникации и построить новый бассейн.
Но есть у кореличского блогера и любопытные, иногда курьезные видео, которые отзовутся жителям других райцентров страны, переживших внезапные капремонты.
Вот он хвалит соседа, который «не остался в стороне» и «решил» покрасить свой дом к общему празднику. На вопрос, сам ли выбирал цвет, сосед ответил, что рядом в желтый уже покрасили, вот и ему «теперь придется» красить в желтый.
А вот блогер гуляет по райцентру и нахваливает местных чиновников, которые «поставили вам лавочки». В комментариях на их отсутствие писали, видимо, те самые, «кому не угодить». Почему лавочки можно ставить только по большим праздникам, ответа у блогера нет.
В другом видео он рассказывает, как областное ГАИ предписало убрать на одной из улиц лишние «лежачие полицейские», которые в большом количестве уже успели соорудить в пылу аврала. И снова вопросы без ответа: а сразу все продумать нельзя было? Не тратя бюджетные деньги?
Но у кореличского блогера свое мнение: главное, что благоразумие все же восторжествовало.
И напоследок — что Артему Яшкову пишут в комментариях (помимо восторженных реплик о преобразившихся Кореличах):
«Это только центр поселка сделан. Что-то делают, а что-то и нет. В ЦКРОиР, где занимаются детки-инвалиды, даже окна не поменяли, помещение маленькое, двор маленький у них».
«Просто всунули на самом загруженном перекрестке, где постоянно тормозят фуры. Неужели не было получше свободного участка?» (О новом арендном доме для молодых специалистов).
«Хотелось бы, чтобы многодетным дали квартиры в этом новом доме! Но им не дают … все идет под аренду».
«Только работать людям негде».
«Цветовая гамма домов — как психушка».
«Судя по тому, как кладут новый асфальт, он пролежит до зимы, не более».
«Вместо того, чтобы на вокзале у центральной дороги сделать дополнительные полосы, они спящие-то кладут, то убирают. Бред полный, зато на Гастелло целый проспект сделали. Одним словом, где нужно — не делают, где две машины в день, там целый проспект рисуют».
Артем Синицын, «Салідарнасць»
Добавлено: Вчера в 22:35:37
Украинские войска в ночь на 18 сентября массированно атаковали Ростовскую область, сообщил ростовский губернатор Юрий Слюсарь. По его информации, за ночь в небе над Ростовом-на-Дону, Таганрогом, Батайском и еще пятью районами «уничтожили» более 50 дронов. «По оперативной информации никто не пострадал, но не обошлось без последствий на земле в результате падения обломков БПЛА. Экстренные службы работают на местах происшествий», — написал глава региона в телеграм-канале, не приводя подробностей. Местные жители сообщали об «оглушающих хлопках» примерно с половины первого ночи.
Мэр Ростова-на-Дону Александр Скрябин предупреждал горожан о работе системы ПВО и призывал укрыться в помещениях. Что именно попало под атаку, он не сказал. По утверждению украинского мониторингового канала Supernova, целью налета снова могла стать авиабаза в Ростове.
Украинские ресурсы публикуют кадры от очевидцев, где видна стрельба по воздушным целям в ночном небе и слышны несколько взрывов. О пожаре в районе аэродрома также пишет «Крымский ветер». Предыдущий удар по аэродрому «Ростов-Центральный» имел место в ночь на четверг. Как заявляла украинская сторона, были поражены три военных самолета и три военных вертолета.
По данным Службы безопасности Украины (СБУ), речь, в частности, идет о военно-транспортном самолете Ан-12 и двух Ан-26. На стоянке воздушных судов вспыхнул пожар и произошли взрывы, утверждали с службе. До этого Генштаб ВСУ заявлял об успешных атаках по аэродрому в Ростове 6 сентября. На базе произошло возгорание, но что именно было поражено, не уточнялось. В ВСУ также утверждали, что уничтожили в Ростове РЛС «Подлет» и два зенитно-ракетных комплекса «Панцирь-С1».
Добавлено: Вчера в 23:36:58
Великобритания и 37 стран ОБСЕ призывали освободить всех политических заключенных в Беларуси и прекратить репрессий в отношении гражданского общества, независимых СМИ и представителей оппозиции. Заявление 17 сентября опубликовал британский МИД.
МИД Великобритании выступил от имени членов неформальной группы друзей демократической Беларуси: Бельгии, Болгарии, Хорватии, Чехии, Канады, Кипра, Эстонии, Финляндии, Франции, Германии, Греции, Исландии, Ирландии, Италии, Латвии, Литвы, Люксембурга, Черногории, Нидерландов, Норвегии, Польши, Португалии, Румынии, Словакии, Словении, Испании, Швеции, Соединенного Королевства, Украины и моей страны, Дании. К этому заявлению также присоединились Албания, Австрия, Лихтенштейн, Мальта, Молдова, Северная Македония, Сан-Марино и Словакия.
Как отмечается в заявлении, после президентских выборов в августе 2020 года, народ Беларуси на мирных акциях выступил за демократию и против сфальсифицированных результатов. Однако в ответ «режим Лукашенко начал жестокое и систематическое подавление мирных протестов». С тех пор, как подчеркивается, мало что изменилось: «белорусские власти продолжали систематически подавлять основные свободы и преследовать тех, кто воспринимается как критик власти».
«Более того, поддержка Беларусью неспровоцированной и неоправданной агрессивной войны России против Украины, а также использование незаконной миграции и гибридной деятельности против своих соседей, еще раз подчеркивает ее пренебрежение международным миром и безопасностью, а также своими обязательствами перед ОБСЕ», — говорится в заявлении.
«Приветствуя освобождение нескольких сотен политических заключенных, мы по-прежнему глубоко обеспокоены продолжающимися арестами и судебными преследованиями, мотивированными политическими причинами.
В результате число лиц, задержанных по политическим причинам, вновь начало расти.
Освобождение из тюрьмы не обязательно положит конец репрессиям. Бывшие политические заключенные сталкиваются с высылками, постоянным наблюдением, ограничениями и риском возобновления судебного преследования, в то время как репрессии все чаще распространяются на белорусов в ссылке и их семьи.
Мы по-прежнему глубоко обеспокоены сообщениями о пытках и других жестоких, бесчеловечных или унижающих достоинство видах обращения в местах заключения, включая длительную изоляцию и недостаточный доступ к медицинской помощи. Этот замкнутый круг тюремного заключения и преследований должен быть прекращен.
Мы вновь призываем к немедленному и безоговорочному освобождению и реабилитации всех политических заключенных и настоятельно призываем белорусские власти прекратить кампанию репрессий. Виновные должны быть привлечены к ответственности.
Спустя шесть лет мужество и демократические устремления белорусского народа остаются неизменными. Мы твердо поддерживаем народ Беларуси в его стремлении к свободной, демократической и независимой стране.
Мы искренне надеемся, что следующий год принесет ощутимый прогресс, чтобы мы могли говорить о существенных улучшениях, а не снова поднимать те же самые проблемы», — указано в заявлении.
Добавлено: Сегодня в 00:38:16
Аэропорты Жешува и Люблина приостановили работу.
Утром 18 сентября польские военные подняли в небо истребители на фоне очередной массированной атаки России на Украину. В связи с вылетом военной авиации аэропорты Люблина и Жешува временно приостановили работу, сообщает Польское агентство воздушного сообщения.
Оперативное командование Вооруженных сил Польши заявило о начале операций военной авиации в польском воздушном пространстве в связи с российскими ударами по Украине.
Наземные системы противовоздушной обороны и радиолокационной разведки также переведены в состояние готовности. В командовании подчеркнули, что меры носят превентивный характер и направлены на защиту польского воздушного пространства, в частности в районах вблизи зон боевых действий.
Польское агентство воздушного сообщения сообщило о временной приостановке авиационных операций в аэропортах Люблина и Жешува из-за активности военной авиации.
Подобные ограничения Польша уже вводила во время предыдущих российских атак на западные области Украины. В частности, 16 сентября работу двух аэропортов также временно приостанавливали на время военных операций.
Добавлено: Сегодня в 01:39:49
РФ в ближайшие месяцы может усилить атаки не только против Украины, но и против стран, которые ее поддерживают. В частности, речь может идти о Польше и других государствах восточного фланга НАТО.
Об этом заявил премьер-министр Польши Дональд Туск, сообщает Politico.
По его словам, оценки разведок НАТО, Украины и Польши указывают на сценарий, при котором Россия может использовать беспилотники и ракеты для атак по странам, поддерживающим Украину.
Туск отметил, что последние разведывательные данные по этому вопросу являются «очень последовательными и убедительными».
«Существует реальный риск того, что беспилотники или другие типы ракет могут попасть на территорию одной или нескольких стран НАТО на восточном фланге и нанести ущерб. А официальная версия будет заключаться в том, что это был случайный инцидент и что нет никаких оснований рассматривать какой-либо ответ НАТО», – заявил польский премьер.
По его словам, таким образом Россия может попытаться проверить готовность Альянса реагировать на подобные инциденты и ослабить его единство.
«Цель будет заключаться в том, чтобы в целом подорвать целостность НАТО и, прежде всего, убедить страны-члены, что статья 5 носит скорее теоретический, чем практический характер», – сказал Туск.
Отметим, что Статья 5 Североатлантического Альянса предусматривает принцип коллективной обороны: вооруженное нападение на одного члена НАТО рассматривается как нападение на всех.
Туск ожидает усиления атак по Украине
Польский премьер также предупредил - ближайшие осень и зима могут стать крайне сложным периодом для Украины. По его словам, РФ будет продолжать интенсивные удары по украинским городам, инфраструктуре и логистическим объектам.
Особое внимание, отметил Туск, российские войска могут уделять складам, железнодорожной инфраструктуре и другим объектам, которые имеют значение для украинской обороны.
«Пока что это Украина», – сказал он, говоря о целях российских атак.
При этом политик заявил, что последствия таких ударов могут напрямую затронуть и Польшу, поскольку атаки все чаще происходят вблизи польско-украинской границы.
Премьер также отдельно упомянул новое поколение реактивных беспилотников, которые Россия все активнее применяет против Украины. По его словам, такие дроны движутся значительно быстрее и на большей высоте, что усложняет их обнаружение и перехват.
«Нам предстоит пройти очень серьезное испытание, потому что мы точно станем мишенью гораздо более опасных провокаций и инцидентов, чем раньше», – предупредил Туск.
Добавлено: Сегодня в 02:41:11
Цены на нефть снижаются третий день подряд на фоне надежд на урегулирование поставок из Саудовской Аравии.
Об этом сообщает Reuters. Фьючерсы на нефть марки Brent подешевели на 79 центов, или 0,75%, — до 104 долларов за баррель, тогда как фьючерсы на американскую нефть West Texas Intermediate (WTI) потеряли в цене 70 центов, или 0,69%, и стоили 101,20 доллара за баррель.
17 сентября оба эталонных сорта нефти завершили торги снижением стоимости примерно на 1%.
Отмечается, что цены на Brent демонстрируют тенденцию к первому за три недели недельному снижению на 0,5%, тогда как WTI, напротив, может вырасти на 1,2%.
Рынки по большей части проигнорировали опасения по поводу новых угроз для поставок, даже несмотря на то, что в четверг Саудовская Аравия и поддерживаемые Ираном йеменские хуситы обменялись новыми трансграничными ударами, расширив фронт войны на Ближнем Востоке.
Цены снизились после сообщений о том, что Саудовская Аравия планирует в течение нескольких дней возобновить работу нефтепровода Восток-Запад примерно на половину его мощности, а также предлагает дополнительные объемы нефти азиатским нефтеперерабатывающим предприятиям путем перевалки грузов с танкера на танкер вблизи оманского порта Сохар.
«Недавние усилия по восстановлению экспортных мощностей Саудовской Аравии несколько снизили непосредственные опасения по поводу поставок», — отметила руководитель отдела рыночной аналитики компании Phillip Nova Приянка Сачдева.
Источники, общавшиеся с агентством, приводят различные оценки того, сколько времени потребуется для возобновления работы трубопровода и нормализации потоков нефти.
«Ключевой вопрос заключается в том, удастся ли нормализовать физические потоки нефти и каковы могут быть временные рамки этого процесса. Если мы увидим устойчивое улучшение интенсивности движения танкеров через Ормузский пролив, часть геополитической премии в цене может продолжить снижаться», — отметила Сачдева.
Отмечается, что транспортировка нефти через этот регион сопряжена с рисками. Согласно утренним сообщениям иранских государственных СМИ, ВМС Корпуса стражей исламской революции заявили, что в четверг нефтяной танкер под флагом Того подвергся удару при попытке совершить «незаконный проход» через Ормузский пролив.
Добавлено: Сегодня в 03:42:29
Преступник-Путин обратился к российским телезрителям с призывом обязательно прийти и проголосовать. Он напрямую связал явку на эти невыборы с целью рашистской хунты – продемонстрировать, цитирую упыря, «что за нашими бойцами – миллионы людей». Пришел – поддержал войну и ГУЛАГ.
Яснее некуда: негодяям-властям нужна явка. Те, кто придут, как раз и покажут ее, которую рашисты объяснят именно поддержкой путинского эфэсбешного курса не просто на продолжение войны, а на ее дальнейшее усиление. Да, путинская фраза четко связывает явку и расширение агрессии. Путин показал алгоритм.
Власти требуют вашего «голосования», то есть добровольного участия в мошенничестве Кремля, с целью вас же и убить после этого, уничтожить Украину, вторгнуться дальше в Европу, погубить ваших родных и близких, стереть с лица Земли и саму Россию, ибо Путин и его банда – убийцы и собственного населения.
Желающие проголосовать и агитирующие за явку, слушайте: вам в лицо с телеэкрана главный вертухай российского ГУЛАГа уже сам разъяснил, зачем сейчас, на этом этапе длящегося международного преступления, вы нужны ему в массовку. Он ваш «протестный» приход к урнам обещает выдать за вашу поддержку его самого, за кого бы вы ни отдали ваши голоса. Подчеркнем: уже не отвертеться, Путин сказал это сам. Вам!
Мало того, что там все подсчитают в СВОю пользу, но на вас ляжет ядовитое пятно соучастия. Хунта действует как раз так, чтобы превратить любого, кто сядет играть с ней «в карты», в официально объявленных сторонников. Так действует власть спецслужб, захватившая Россию, убивающая украинцев прямо сейчас, когда вы читаете этот текст.
Вы – именно вы! – готовы ли соучаствовать Путину в массовых убийствах? Он совсем наглядно попросил именно вас это сделать. Ну и как?..
Александр Адельфинский, kasparovru.com
Добавлено: Сегодня в 04:44:57
Позиция США носит гуманитарный характер: помогать людям.
Александр Лукашенко во время встречи со спецпредставителем президента США Джоном Коулом 16 сентября заявил, что в Беларуси якобы «нет политзаключенных», потому что «нет такой статьи в нашем законодательстве». В интервью телеканалу «Настоящее время» американский посланник прокомментировал это заявление диктатора.
Текстовую версию интервью опубликовала 17 сентября «Радыё Свабода». Во время беседы журналист поинтересовался у собеседника, не считает ли он, что снятие санкций за освобождение политзаключенных может подтолкнуть официальный Минск к аресту новых узников для пополнения обменного фонда.
На это Джон Коул ответил, что «если Лукашенко обменивает заключенных на смягчение санкций», то он не видит «в этом проблемы — ведь именно я смотрю в глаза освобожденным и вижу, что для них значит свобода».
«Моя позиция — как и позиция Соединенных Штатов — носит гуманитарный характер: помогать людям. Если я могу освободить 25 человек — это прекрасно. Если 200 — тоже прекрасно», — подчеркнул спецпредставитель американского президента.
Он напомнил, что во время недавней встречи с Александром Лукашенко диктатор заявил, что «не признает статус «политзаключенного» за теми людьми, которых освободили».
— А что вы ему ответили? — поинтересовался журналист.
— Я называю их заключенными; если он хочет, чтобы я так делал, пусть будет так; если он хочет, чтобы я называл их кроликами, лишь бы их освободили, мне все равно. Если он считает, что они не политзаключенные, пусть считает. Я просто знаю этих людей. Поэтому в данном вопросе семантика для меня не имеет большого значения. Кому-то другому это может быть важно, но не мне, — объяснил свою позицию Коул.
Напомним, после визита Джона Коула в Минск 16 сентября 2026 года на свободу вышли 25 политзаключенных. Их отправили на автобусе в Литву.
Среди освобожденных — активистка гражданской кампании «Европейская Беларусь» Елена Лазарчик, гендиректорка Тут Людмила Чекина, основатель «Арт Сядзібы» и магазина национальной символики и сувениров Symbal.by Павел Белоус, журналист и медиаменеджер Андрей Александров, политолог Татьяна Кузина, директор информационного агентства «БелаПАН» Дмитрий Новожилов, журналист Кирилл Позняк и его дочь Янина Позняк, издатель Дмитрий Колос. А также музыканты Tor Band Евгений Бурло, Дмитрий Головач и Андрей Яремчик, участник группы «Стары Ольса» Александр Чумаков, политзаключенные Ирина Злобина, Павел Петрученя, Евгений Юшкевич, Яна Пинчук, Денис Сальманович, Илья Веремеев, Сергей Рябцев, Светлана Якубович, Анастасия Лазаренко, Андрей Цалюк, Ольга Строева, Кирилл Гнездилов.
Ранее спецпосланник президента США по Беларуси сообщил, что в ответ на освобождение 25 человек США снимут санкции с ОАО «Лакокраска» и концерна «Беллесбумпром».
Он также пообещал, что освобождение политзаключенных и снятие санкций продолжатся после того, как стороны разрешат оставшиеся вопросы.
Добавлено: Сегодня в 05:48:55
Латвія вітае намаганні ЗША па вызваленні беларускіх палітвязняў, аднак не бачыць падстаў змякчаць ціск на рэжым Лукашэнкі.
17 верасня Рыгу наведаў спецыяльны пасланнік прэзідэнта ЗША па Беларусі Джон Коўл. Ён сустрэўся з прэм’ер-міністрам Латвіі Андрысам Кулбергсам, міністаркай замежных спраў Байбай Бражэ і кіраўніцтвам Дзяржаўнай памежнай аховы. Падчас перамоў значную ўвагу надалі бяспецы ўсходняй мяжы Латвіі, нелегальнай міграцыі, якую латвійскія ўлады лічаць інструментам гібрыднага ціску Мінска, а таксама намаганням ЗША па вызваленні беларускіх палітвязняў.
Напярэдадні Джон Коўл сустракаўся з кіраўніцтвам Літвы і анансаваў паездку ў Латвію, каб, паводле яго слоў, усе бакі маглі ўзгадніць далейшыя дзеянні. Адной з магчымых тэм перамоў называлі транзіт беларускага калію.
«Здзелка па калійных угнаеннях знаходзіцца ў вельмі добрым стане, каб арганізаваць пастаўкі калію з Беларусі ў ЗША — гэтага хоча прэзідэнт Трамп», — цытуе амерыканскага дыпламата The New York Times.
«Пазіцыя Рыгі застаецца нязменнай»
Дарадца Святланы Ціханоўскай па дыпламатыі Дзяніс Кучынскі расказаў «Нашай Ніве», што ў дзень візіту Коўла быў на сувязі з латвійскімі калегамі.
Незадоўга да гэтага ён сам наведваў Рыгу і правёў кансультацыі з галоўным дарадцам прэм’ер-міністра Латвіі па міжнароднай палітыцы і прадстаўнікамі МЗС. Падчас тых сустрэч абмяркоўвалі рэгіянальную бяспеку, правакацыі з боку рэжыму Лукашэнкі і падтрымку беларусаў у Латвіі і Еўрасаюзе.
«Сёння латвійскія партнёры яшчэ раз пацвердзілі мне, што пазіцыя Латвіі застаецца паслядоўнай і нязменнай. Рыга вітае вызваленне беларускіх палітвязняў і высока ацэньвае намаганні Злучаных Штатаў і спецыяльнага пасланніка Джона Коўла. Мы зацікаўленыя ў тым, каб гэты дыпламатычны трэк працягваўся і прывёў да вызвалення ўсіх палітычных зняволеных», — адзначыў Дзяніс Кучынскі.
Разам з тым, латвійскі бок не бачыць падстаў казаць пра істотныя змены ў палітыцы беларускага рэжыму:
«Працягваюцца рэпрэсіі, падтрымка расійскай агрэсіі супраць Украіны і гібрыдны ціск на краіны Еўрасаюзу. Таму пазіцыя Латвіі адносна захавання палітычнага і санкцыйнага ціску застаецца нязменнай. Гэта датычыцца і эканамічнага ціску, у тым ліку калійнага пытання».
У цэнтры ўвагі — сітуацыя на мяжы
Што тычыцца зместу перамоў у Рызе, Дзяніс Кучынскі асобна адзначыў, што найбольшую ўвагу латвійскі бок надаў нелегальнай міграцыі і сітуацыі на ўсходняй мяжы Еўрасаюза:
«Пры гэтым важна падкрэсліць: цэнтральным пытаннем у размовах латвійскага боку з амерыканскімі партнёрамі была нелегальная міграцыя і міграцыйны ціск, які рэжым Лукашэнкі працягвае аказваць на Латвію і ўсходнюю мяжу Еўрасаюза, а не пытанне калійных угнаенняў».
Пазіцыі Вашынгтона і Рыгі сыходзяцца ў неабходнасці працягваць працу дзеля вызвалення беларускіх палітвязняў. Пры гэтым Латвія лічыць важным захоўваць рычагі ўздзеяння на рэжым, пакуль у Беларусі працягваюцца рэпрэсіі, а Мінск падтрымлівае расійскую агрэсію і аказвае гібрыдны ціск на суседнія краіны.
Пра неабходнасць захоўваць санкцыйны ціск пасля сустрэчы з Коўлам заявіў прэм’ер-міністр Латвіі Андрыс Кулбергс. Як паведаміла яго канцылярыя, Рыга падтрымлівае захаванне, пашырэнне і ўзмацненне санкцый Еўрасаюза ў дачыненні да рэжыму Лукашэнкі.
Міністарка замежных спраў Латвіі Байба Бражэ пасля сустрэчы паведаміла, што бакі дамовіліся пра практычныя крокі для ўмацавання ўсходняй мяжы НАТА.
«Для нас пазіцыя Латвіі — важны сігнал: вызваленне людзей і дыялог дзеля іх вызвалення павінны працягвацца, але гэта не можа аўтаматычна азначаць нармалізацыю адносін ці зняцце ціску. Мы павінны дамагацца вызвалення ўсіх палітвязняў і адначасова захоўваць рычагі ўздзеяння на рэжым», — падсумаваў Дзяніс Кучынскі.
Людзей вызваляюць, рэпрэсіі працягваюцца
Новы раўнд дыпламатыі адбываецца адразу пасля перамоў Джона Коўла з Лукашэнкам. 16 верасня з беларускіх турмаў вызвалілі 25 чалавек. У адказ Вашынгтон пагадзіўся зняць амерыканскія санкцыі з «Беллеспаперапрама» і прадпрыемства «Лакафарба». Коўл таксама заявіў, што цягам месяца могуць быць вызваленыя яшчэ сотня ці больш чалавек.
Тым часам у беларускіх турмах, паводле праваабаронцаў, застаюцца амаль 900 палітвязняў. Святлана Ціханоўская, сустракаючы вызваленых у Вільні, адзначала, што асобныя вызваленні нельга ўспрымаць як прыкмету палітычных перамен: рэпрэсіі ў Беларусі працягваюцца, а Лукашэнка выкарыстоўвае людзей як тавар для перамоў.
Перамовы вакол калію пры гэтым застаюцца больш складанымі за двухбаковую дамоўленасць паміж Вашынгтонам і Мінскам. Нават пасля змякчэння амерыканскіх абмежаванняў транзіт залежыць ад пазіцыі суседніх дзяржаў і санкцый Еўрасаюза. У маі міністр замежных спраў Літвы Кястуціс Будрыс заявіў, што Вільня не будзе абмяркоўваць аднаўленне экспарту беларускага калію праз Літву, у тым ліку праз Клайпедскі порт, пакуль дзейнічаюць санкцыі Еўрасаюза.
Добавлено: Сегодня в 06:52:31
Трамп думае над вывадам з Еўропы 25 тысяч амерыканскіх салдат
Імаверна, вывад войскаў ЗША закране Германію, Італію і Іспанію.
Амерыканскі вайсковы кантынгент у Еўропе, уключаючы баявыя самалёты, караблі, зброю і вайскоўцаў, можа быць зрэзаны на траціну, паведамілі крыніцы NBS News.
Імаверна, вывад войскаў ЗША закране Германію, Італію і Іспанію, якія прэзідэнт Дональд Трамп сёлета крытыкаваў з-за недастатковай, на яго думку, дапамогі ў вайне супраць Ірана, распавялі тры амерыканскія афіцыйныя асобы, яшчэ адзін прадстаўнік заходніх краін і былы чыноўнік ЗША.
У гэтых трох краінах дыслакуецца асноўная частка амерыканскіх войскаў у Еўропе, агульная колькасць якіх складае 80 000 чалавек.
Насуперак папярэджанням саюзнікаў Вашынгтона па НАТА пра рост пагрозы расійскай агрэсіі ЗША могуць вывесці з Еўропы каля 25 000 сваіх вайскоўцаў.
Адзін амерыканскі чыноўнік і іншая крыніца, знаёмая з ходам абмеркаванняў, заявілі, што кантынгент можа быць скарочаны нават напалову, гэта значыць да 40 000 чалавек.
Калі план будзе ажыццёўлены, то гэта стане самым значным скарачэннем вайсковай прысутнасці ЗША на кантыненце з часоў заканчэння Халоднай вайны ў 1990‑х гадах.
Зрэшты, па словах высокапастаўленага прадстаўніка Пентагона і яшчэ двух афіцыйных асоб, ніякіх рашэнняў на гэты момант не прынята.
Добавлено: Сегодня в 07:55:45
У Літве застануцца толькі 13 з 25‑ці вызваленых учора палітвязняў
Дарадца Святланы Ціханоўскай па пытаннях дыпламатыі ўвечары 17 верасня расказаў, якая цяпер сітуацыя з дапамогай 25‑ці палітзняволеным, вызваленым 16 верасня ў выніку амерыканска-беларускіх перамоў у Мінску і адразу выдвараным у Літву.
Падчас сустрэчы беларускіх палітвязняў у Вільні 16 верасня. Фота: Офіс Святланы Ціханоўскай
«Сёння практычна ўвесь дзень мы правялі ў шэлтары, а таксама ў офісе Freedom House, дзе займаліся пытаннямі легалізацыі, рэгістрацыі нашых палітзняволеных.
І вось на сёння мы маем інфармацыю, што 13 чалавек застануцца ў Літве — дзякуй вялікі Літве за дапамогу, — 10 чалавек паедуць заўтра зранку ў Польшчу. Тут вялікі дзякуй польскаму МЗС, а таксама Паўлу Латушку за каардынацыю гэтага пытання. 2 чалавекі паедуць у іншую краіну.
Але праца на гэтым, безумоўна, не спыненая. Тут мы працягнем дапамогу нашым палітзняволеным у пытанні рэабілітацыі, медыцынскай дапамогі, псіхалагічнай дапамогі. Вялікі дзякуй усім арганізацыям, якія дапамагаюць з гэтым — і «Вольныя», і «Краіна для жыцця», і, безумоўна, Freedom House і Беларускі дом правоў чалавека», — паведаміў Дзяніс Кучынскі.
Добавлено: Сегодня в 08:58:45
Ціханоўская едзе ў Нью-Ёрк. Яна можа перасекчыся з прадстаўнікамі Лукашэнкі, але галоўную інтрыгу пакуль не раскрываюць
Святлана Ціханоўская разам са сваёй камандай возьме ўдзел у Тыдні высокага ўзроўню Генеральнай Асамблеі ААН у Нью-Ёрку. Даведаліся, што там будзе.
Святлана Ціханоўская
Генеральныя дэбаты 81‑й сесіі ААН пачнуцца 22 верасня і працягнуцца да 28 верасня. У гэтыя дні ў штаб-кватэру арганізацыі з’язджаюцца кіраўнікі дзяржаў, прэм’ер-міністры, міністры замежных спраў і іншыя высокапастаўленыя чыноўнікі. У камандзе Святланы Ціханоўскай называюць гэтае мерапрыемства «алімпіядай сусветнай дыпламатыі».
Сама Святлана Ціханоўская не будзе выступаць з трыбуны Генасамблеі: там Беларусь афіцыйна прадстаўляе ўлада Лукашэнкі. Яе каманда робіць стаўку на сустрэчы на палях ААН — як запланаваныя загадзя, так і кароткія размовы, якія ўзнікаюць ужо ў Нью-Ёрку.
«Для дэмакратычнай Беларусі гэта ўнікальная магчымасць быць пачутай на самым высокім узроўні. У Ціханоўскай запланаваны шэраг важных сустрэч. Мы працуем над размовамі з сусветнымі лідарамі, міністрамі замежных спраў і іншымі высокапастаўленымі чыноўнікамі. Будуць таксама сустрэчы з прадстаўнікамі ЗША, у тым ліку з амерыканскімі сенатарамі», — расказаў «Нашай Ніве» дарадца Святланы Ціханоўскай па дыпламатыі Дзяніс Кучынскі.
Поўны спіс суразмоўцаў каманда пакуль не называе: частка сустрэч яшчэ ўзгадняецца, а некаторыя могуць адбыцца непасрэдна падчас Тыдня высокага ўзроўню.
Некалькі хвілін у калідоры могуць запусціць палітычны працэс
Асобнае значэнне ў камандзе Ціханоўскай надаюць нефармальным кантактам. У адным будынку і на адных прыёмах аказваюцца людзі, сустрэчу з якімі ў іншых абставінах давялося б рыхтаваць месяцамі.
«У дыпламатыі вельмі часта рэчы вырашаюцца не толькі за афіцыйным сталом, але і падчас кароткай размовы ў калідоры, на прыёме ці паміж мерапрыемствамі. За некалькі хвілін можна данесці пазіцыю Беларусі непасрэдна чалавеку, які прымае рашэнні, дамовіцца пра наступную сустрэчу ці запусціць новы палітычны працэс», — тлумачыць Дзяніс Кучынскі.
У папярэднія гады ў Нью-Ёрку здараліся і кароткія кантакты паміж камандай Ціханоўскай і прадстаўнікамі афіцыйнага Мінска. Паводле Кучынскага, на палях Генасамблеі яны перасякаліся з Уладзімірам Макеем, Сяргеем Алейнікам і Максімам Рыжанковым, якія ў розныя гады ўзначальвалі беларускае Міністэрства замежных спраў.
Падчас такіх размоў прадстаўнікі дэмакратычных сіл, як сцвярджае дарадца, гаварылі пра неабходнасць спыніць рэпрэсіі, вызваліць палітвязняў і пачаць дыялог з беларускім грамадствам.
Ці адбудзецца падобны кантакт сёлета, загадзя невядома. Але імавернасць перасячэння застаецца: дэлегацыі афіцыйнага Мінска і дэмакратычных сіл зноў будуць працаваць у адной дыпламатычнай прасторы.
Асобная сустрэча па Беларусі і «важны сюрпрыз»
Цэнтральнай падзеяй візіту павінна стаць асобнае мерапрыемства, прысвечанае Беларусі. Яго прыме Прадстаўніцтва Еўрапейскага Саюза пры ААН. Чакаецца ўдзел міністраў замежных спраў і іншых высокапастаўленых прадстаўнікоў розных краін.
Беларускае пытанне плануюць абмяркоўваць не толькі як унутраны палітычны крызіс і праблему рэпрэсій. Каманда Ціханоўскай хоча гаварыць пра месца Беларусі ў сістэме рэгіянальнай і еўрапейскай бяспекі.
Летась падобная сустрэча сабрала больш за 40 прадстаўнікоў замежнапалітычных ведамстваў і міжнародных арганізацый. А ў 2024 годзе падчас мерапрыемства на палях Генасамблеі Святлана Ціханоўская заклікала шукаць дыпламатычныя шляхі вызвалення палітвязняў. Некалькі краін тады заявілі пра гатоўнасць падтрымаць Міжнародны гуманітарны фонд дапамогі рэпрэсаваным.
Сёлетні склад удзельнікаў пакуль трымаюць у сакрэце.
«Пакінем невялікую інтрыгу: чакаем удзелу некаторых новых міністраў і партнёраў, якія раней у такім беларускім фармаце не ўдзельнічалі. Думаю, гэта будзе важны і значны сюрпрыз», — кажа Дзяніс Кучынскі.
Акрамя таго, Святлана Ціханоўская павінна наведаць некалькі міжнародных мерапрыемстваў з удзелам сусветных лідараў.
Навошта Святлане Ціханоўскай зноў ехаць у Нью-Ёрк
Паездка адбываецца ў момант, калі ўвага заходніх краін сканцэнтраваная на войнах, бяспецы і перабудове міжнародных адносін. За месца ў парадку дня даводзіцца канкураваць з дзясяткамі крызісаў, а беларуская тэма праз шэсць гадоў пасля выбараў 2020 года ўжо не мае той навізны, якая была напачатку.
Менавіта таму штогадовы ўдзел у Тыдні высокага ўзроўню мае для каманды Святланы Ціханоўскай практычны сэнс: за некалькі дзён можна сустрэцца з дзясяткамі палітыкаў, да якіх у іншы час давялося б ехаць у розныя краіны.
«Цяпер, калі вырашаецца будучыня бяспекі свету і Еўропы, для нас прынцыпова важна, каб дэмакратычная Беларусь не выпадала з міжнароднага парадку дня. Тыдзень высокага ўзроўню дае рэдкую магчымасць быць там, дзе адбываюцца ключавыя размовы сусветнай дыпламатыі, і непасрэдна даносіць беларускую пазіцыю тым, хто прымае рашэнні», — падкрэслівае Дзяніс Кучынскі.
Каго менавіта Святлана Ціханоўская сустрэне ў Нью-Ёрку і хто стане анансаваным «сюрпрызам», яе каманда абяцае паведаміць ужо падчас візіту.
віў, што новы палітычны сезон можа быць вырашальным
Каментары53
Добавлено: Сегодня в 10:00:34
На тэрыторыі Беларусі выявілі чатыры рэтранслятары для расійскіх дронаў
На працягу мінулага і гэтага тыдня на тэрыторыі Беларусі ў раёнах населеных пунктаў Хойнікі, Дзербінка і Махнавічы Мазырскага раёна і Буда-Сафіеўка Лельчыцкага раёна былі выяўленыя чатыры рэтранслятары, якія забяспечвалі сувязь і кіраванне рэактыўнымі беспілотнымі лятальнымі апаратамі, паведамляе ўкраінскі маніторынгавы канал «єРадар».
На карце пазначанае прыблізнае размяшчэнне ўсіх чатырох выяўленых рэтранслятараў
Разгорнутая сетка рэтранслятараў значна павялічыла далёкасць палёту беспілотнікаў і дазволіла ім дасягаць тэрыторыі каля польскай мяжы.
Паводле наяўнай інфармацыі, менавіта дзякуючы гэтым рэтранслятарам аператары маглі кіраваць беспілотнікамі ў рэжыме рэальнага часу. Як сцвярджаецца, гэта дазволіла нанесці ўдары па цягніку і заправачных станцыях паблізу польскай мяжы.
Звяртаецца ўвага і на адлегласць ад аднаго з выяўленых рэтранслятараў: ад апошняга зафіксаванага ў раёне Буды-Сафіеўкі да цэнтра Валынскай вобласці Луцка — крыху больш за 250 кіламетраў.
Пытанне беларускіх рэтранслятараў ужо ўздымалася ўкраінскімі ўладамі раней. 21 чэрвеня прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі заявіў, што яго публічнае патрабаванне да Мінска дэмантаваць абсталяванне, якое расійскія вайскоўцы выкарыстоўваюць для атак па Украіне, стала апошнім этапам. Да гэтага, паводле яго слоў, Кіеў неаднаразова праз разведвальныя каналы перадаваў Аляксандру Лукашэнку інфармацыю аб неабходнасці спыніць тэхнічную падтрымку гэтай сістэмы.
24 чэрвеня Зяленскі паведаміў, што рэтранслятары ў Беларусі, якія выкарыстоўваліся для карэктавання ўдараў расійскага войска па Украіне, больш не працуюць.
Аднак 30 чэрвеня былы галоўнакамандуючы Узброеных сіл Украіны Аляксандр Сырскі заявіў, што гэтыя рэтранслятары на тэрыторыі Беларусі не былі дэмантаваныя. Апошнім часам жа прадстаўнікі розных украінскіх службаў заяўляюць, што гэтыя рэтранслятары актывізаваліся і ў тым ліку дапамагаюць расійскім дронам атакаваць заходнія вобласці Украіны.
Добавлено: Сегодня в 11:12:22
«Беларусь яны бачаць часткай Расіі». Што значыць уздым «Альтэрнатывы для Германіі», наколькі далёка гэта можа зайсці і як сябе пазіцыянаваць беларусам
Перамога партыі «Альтэрнатыва для Германіі» ў Саксоніі-Анхальт яшчэ не азначае хуткага прыходу ультраправых да ўлады ва ўсёй Германіі і новага пакта з Крамлём. Аднак яна паказвае, што палітычны ландшафт Еўропы змяняецца. Гаворка не толькі пра тэмы міграцыі ці сацыяльныя пытанні. Падтрымка Украіны і антылукашэнкаўскіх беларусаў больш не ўспрымаецца як нешта само сабой зразумелае. Ёсць тыя, хто адкрыта супраць гэтага. І галоўная рызыка для беларусаў у тым, што ў нейкі момант у Берліне могуць вырашыць: Беларусь — гэта проста частка расійскай сферы, забудзем пра яе. «Наша Ніва» апытала аналітыкаў: наколькі рэальны такі сцэнар.
«Альтэрнатыва для Германіі» атрымала на выбарах у Саксоніі-Анхальт 43,8% галасоў — найлепшы вынік ультраправых на зямельных выбарах у пасляваеннай Германіі. Партыі не хапіла ўсяго трох мандатаў да абсалютнай большасці. Наколькі рэальны яе прыход да ўлады ва ўсёй краіне і ці такі прыход азначаў бы збліжэнне Берліна з Масквой? І ці такое збліжэнне было б коштам Усходняй Еўропы?
Палітычны землятрус
Яшчэ пяць гадоў таму «Альтэрнатыва для Германіі» атрымала ў былой ГДРаўскай Саксоніі-Анхальт 20,8% галасоў. Цяпер яе вынік вырас больш чым удвая — да 43,8%. AfD атрымала 39 з 83 месцаў у зямельным парламенце. Для самастойнай большасці патрэбныя 42.
Хрысціянска-дэмакратычны саюз канцлера Фрыдрыха Мерца набраў толькі 17,2%. Для партыі, якая перамагла тут на папярэдніх выбарах з 37,1%, гэта сапраўдны правал.
«Гэта палітычны землятрус. Нават 43,8% у AfD не такая вялікая сенсацыя, бо апытанні прадказвалі ёй больш за 40%. Сапраўдная катастрофа — вынік хрысціянскіх дэмакратаў», — кажа гісторык і палітычны аглядальнік Аляксандр Фрыдман.
«Альтэрнатыва для Германіі» ўзнікла ў 2013 годзе як еўраскептычная партыя, якая пратэставала супраць выратавання краін еўразоны за кошт нямецкіх падаткаплатнікаў. Сёння AfD патрабуе максімальна абмежаваць міграцыю, вярнуць частку паўнамоцтваў з узроўню ЕС нацыянальным дзяржавам, адмовіцца ад цяперашняй кліматычнай і энергетычнай палітыкі, развіваць атамную энергетыку і падтрымліваць традыцыйную сям’ю. У замежнай палітыцы партыя выступае супраць ваеннай дапамогі Украіне, патрабуе зняць санкцыі з Расіі і аднавіць з ёй эканамічнае супрацоўніцтва.
Асаблівасць сітуацыі яшчэ і ў тым, што зямельнае аддзяленне AfD у Саксоніі-Анхальт мясцовае Ведамства па ахове Канстытуцыі з 2023 года лічыць «даказана праваэкстрэмісцкім». У свежай справаздачы ведамства яно названа найбольшай пагрозай для дэмакратыі ў гэтай федэральнай зямлі.
Пры гэтым 43,8% яшчэ не азначаюць, што AfD аўтаматычна атрымала ўладу. Традыцыйныя партыі доўгі час прытрымліваліся прынцыпу «санітарнага кардону» і адмаўляліся ствараць з ёй кааліцыі. Але цяпер яны самі не маюць дастаткова галасоў, каб сфармаваць стабільную большасць.
Вырашальным можа стаць «Альянс Сары Вагенкнехт», які атрымаў пяць мандатаў. Калі АдГ называюць правапапулісцкай, то АСВ — левапапулісцкай. Гэтая партыя крытыкуе санкцыі супраць Расіі і заклікае аднавіць эканамічныя адносіны з Масквой. Менавіта яе галасоў тэарэтычна хапіла б, каб прывесці AfD да ўлады ў Магдэбургу.
Чаму немцы галасуюць за AfD
Аляксандр Фрыдман бачыць у выніку выбараў сведчанне глыбокай незадаволенасці немцаў эканамічнай сітуацыяй у краіне.
Германская эканоміка некалькі гадоў перажывае стагнацыю: закрываюцца прадпрыемствы, скарачаюцца працоўныя месцы, у складаным становішчы апынуўся аўтапрам. Да эканамічнай няўпэўненасці дадаецца канкурэнцыя мігрантаў за працоўныя месцы, страх страціць ранейшы ўзровень дабрабыту і расчараванне ў здольнасці ўрада нешта змяніць. Асабліва моцна гэта адчуваецца ў землях былой ГДР, дзе заробкі і назапашанае багацце па-ранейшаму ніжэйшыя, чым на захадзе краіны.
«У людзей знікае адчуванне, што яны жывуць у краіне, якая ім належыць. Ёсць страх, што сацыяльная і эканамічная сітуацыя будзе толькі горшаць, а ўрад не здольны вырашыць праблемы», — тлумачыць Фрыдман.
AfD здолела сабраць гэтыя страхі ў простыя перадвыбарчыя формулы: закрыць межы, выслаць нелегальных мігрантаў, адмовіцца ад дарагой кліматычнай палітыкі, вярнуць танны газ і перастаць траціць грошы на чужыя войны. Асобна спрацаваў аргумент, што Берлін знаходзіць мільярды на зброю і дапамогу Украіне, але не знаходзіць грошай для ўласных грамадзян.
«Ураду цяпер давядзецца нашмат больш і лепш тлумачыць, чаму падтрымка Украіны важная для самой Германіі. Тое тлумачэнне, якое гучала дагэтуль, відавочна, не спрацавала», — адзначае Аляксандр Фрыдман.
Рудкоўскі не лічыць AfD радыкаламі
Палітолаг Пётра Рудкоўскі прапануе глядзець на поспех AfD інакш. Ён лічыць, што паняцці «радыкальныя правыя» і «нацыянал-папулісты» часта выкарыстоўваюцца як этыкеткі, якія мала тлумачаць змест праграмы партыі.
«Калі адкінуць эмоцыі і ідэалагічныя акуляры, мы пабачым праграму, якая ў многіх пунктах магла б належаць Хрысціянска-дэмакратычнаму саюзу 1990‑х або пачатку 2000‑х гадоў», — мяркуе Рудкоўскі.
На яго думку, радыкальнымі былі якраз некаторыя рашэнні ранейшых уладаў: адмова ад атамнай энергетыкі пры адначасовай залежнасці ад расійскага газу, дарагі энергетычны пераход і прыём у 2015 годзе больш як мільёна мігрантаў без дастаткова эфектыўных механізмаў інтэграцыі. Таму поспех AfD Пётра Рудкоўскі называе рэакцыяй на радыкалізм папярэдніх гадоў.
Аляксандр Фрыдман, у сваю чаргу, звяртае ўвагу на іншую тэндэнцыю: у той час як некаторыя еўрапейскія правыя, атрымаўшы шанец на ўладу, робяцца больш памяркоўнымі, AfD рухаецца ў супрацьлеглым кірунку.
«У Італіі і часткова ў Францыі мы назіраем дэрадыкалізацыю правых. AfD, наадварот, становіцца ўсё больш радыкальнай. Таму нават італьянскія і французскія правыя не хочуць з ёй супрацоўнічаць», — кажа ён.
Што «Альтэрнатыва для Германіі» сапраўды можа змяніць
Саксонія-Анхальт — зямля з насельніцтвам каля двух мільёнаў чалавек і невялікай эканамічнай вагой. Нават калі AfD сфармуе там урад, яна не зможа самастойна спыніць нямецкую дапамогу Украіне, адмяніць санкцыі супраць Расіі або вывесці Германію з НАТА. Замежная палітыка належыць да кампетэнцыі федэральнага ўрада.
Затое зямельныя ўлады маюць значны ўплыў на адукацыю, культуру, паліцыю, мясцовыя медыі і працу адміністрацыі.
AfD абяцала аднавіць школьныя абмены з Расіяй і пашырыць выкладанне рускай мовы. Партыя таксама прапаноўвала пераводзіць дзяцей уцекачоў з няпэўным статусам у асобныя класы, а дзяцей з інваліднасцю — у спецшколы.
«Гэта яны сапраўды могуць паспрабаваць рэалізаваць. Але прыход AfD да ўлады ў Магдэбургу не азначае, што Германія адразу спыніць дапамогу Украіне. Магчымыя і эканамічныя наступствы. Частка замежных кампаній можа адмовіцца ад інвестыцый у зямлю, якой кіруе праваэкстрэмісцкая партыя. У самой AfD гэта разумеюць», — падкрэслівае Аляксандр Фрыдман.
Перад партыяй узнікае дылема. Яе кіраўніцтва хоча ўпершыню прыйсці да ўлады, але значную частку радыкальных абяцанняў немагчыма выканаць у межах паўнамоцтваў зямельнага ўрада і нямецкага заканадаўства. Рэальнае ж кіраванне можа паказаць выбарцам, што простых рашэнняў не існуе, і ў выніку аслабіць падтрымку AfD.
Ці можа «Альтэрнатыва для Германіі» ўзяць уладу ва ўсёй краіне
Перамога ў адной усходняй зямлі яшчэ не азначае непазбежнай перамогі ва ўсёй краіне. Вынікі AfD на ўсходзе традыцыйна значна вышэйшыя, чым на захадзе. Паўтарыць 43,8% на федэральных выбарах у найбліжэйшы час партыі будзе цяжка.
Але недаацэньваць яе таксама нельга. На выбарах у Бундэстаг у 2025 годзе AfD атрымала больш за 20% галасоў і стала другой палітычнай сілай краіны. Цяпер яе рэйтынг ужо абагнаў ХДС/ХСС.
Галоўнай перашкодай для AfD застаецца адсутнасць прымальных кааліцыйных партнёраў. Пакуль хрысціянскія дэмакраты, сацыял-дэмакраты, «Зялёныя» і левыя адмаўляюцца з ёй супрацоўнічаць, аднаго першага месца на выбарах недастаткова.
Сітуацыя зменіцца, калі «санітарны кардон» пачне разбурацца — напрыклад, частка ХДС вырашыць, што лепш увайсці ў кааліцыю з AfD, чым ствараць няўстойлівыя ўрады з ідэалагічна далёкімі партыямі. Іншы сцэнар — тактычны саюз AfD з левымі папулістамі Сары Вагенкнехт. Менавіта яго Пётра Рудкоўскі лічыць найбольш спрыяльным для развароту Германіі ў бок нармалізацыі адносін з Масквой.
Тут узнікае гістарычная паралель з міжваеннай Германіяй. Ставіць знак роўнасці паміж AfD і нацысцкай партыяй некарэктна, але можна параўноўваць асобныя палітычныя механізмы: падзел грамадства на «сапраўдны народ» і «чужых», пошук вінаватых сярод меншасцяў і мігрантаў — толькі тады гэта былі яўрэі і славяне, абяцанне нацыянальнага адраджэння, атакі на медыя і палітычны істэблішмент, паступовае пашырэнне межаў таго, што лічыцца дапушчальным у публічнай палітыцы.
Яшчэ адна трывожная паралель — спадзяванне традыцыйных кансерватараў, што радыкальную партыю можна дапусціць да ўлады, скарыстацца яе папулярнасцю, а пасля ўтрымаць пад кантролем. Падобным чынам разважала частка нямецкіх кансерватыўных эліт перад прызначэннем Гітлера канцлерам у студзені 1933 года. У першым урадзе Гітлера нацыстам дасталіся толькі тры пасады, і іх партнёры былі перакананыя, што змогуць абмежаваць новага канцлера. Аднак ужо праз некалькі месяцаў нацысты знішчылі парламенцкую дэмакратыю.
Але нельга казаць, што Германія паўтарае шлях 1933 года. Сучасная краіна прынцыпова адрозніваецца ад Веймарскай рэспублікі: у ёй дзейнічаюць моцныя суды, федэральная сістэма, свабодныя медыя і канстытуцыйныя механізмы, створаныя ў тым ліку дзеля таго, каб не дапусціць новай дыктатуры.
«Нават прыход AfD да зямельнай улады не азначае, што заўтра знікнуць незалежная юстыцыя і свабодныя медыі. У партыі няма такіх магчымасцяў. Я не ўпэўнены нават, што ў яе ёсць жаданне ісці настолькі далёка», — кажа Аляксандр Фрыдман.
Ці будуць Германія і Расія зноў дзяліць Усходнюю Еўропу на сферы ўплыву
Яшчэ адзін гістарычны страх — магчымая дамоўленасць Берліна і Масквы за спінай дзяржаў, якія знаходзяцца паміж імі.
Чакаць, што Германія і Расія сёння літаральна накрэсляць на мапе новыя межы, падстаў няма. Германія звязаная членствам у ЕС і НАТА, а яе сучасны дзяржаўны лад прынцыпова адрозніваецца ад Трэцяга рэйха. Але ў ХХІ стагоддзі падзел сфер уплыву неабавязкова выглядае як сакрэтны пратакол. Ён можа адбыцца інакш: праз спыненне падтрымкі Украіны, прызнанне расійскіх заваяванняў, аднаўленне эканамічнага супрацоўніцтва з Масквой і маўклівую згоду з тым, што Беларусь застаецца ў расійскай сферы кантролю.
Аляксандр Фрыдман звяртае ўвагу, што AfD цікавіцца перадусім Расіяй, а не Беларуссю.
«Некаторыя яе дэпутаты прыязджалі ў Беларусь і накіроўвалі ў нямецкі ўрад запыты, у тым ліку пра фінансаванне беларускіх дэмакратычных сіл. Аднак для кіраўніцтва AfD у Саксоніі-Анхальт Беларусь застаецца маргінальнай тэмай. Калі б вы запыталіся ў Ульрыха Зігмунда пра Беларусь, ён, хутчэй за ўсё, не змог бы шмат сказаць. Іх цікавіць Расія.
Калі яны і ўспрымаюць Беларусь, то ў расійскім кантэксце. У AfD вельмі русацэнтрычны погляд на Усходнюю Еўропу і асабліва на Беларусь», — кажа Фрыдман.
Што будзе з Лукашэнкам і дэмакратычнымі сіламі
Пётра Рудкоўскі не чакае, што ў выпадку ўдзелу AfD ва ўрадзе Германія імгненна адкрыецца рэжыму Лукашэнкі. Але спробы абмежаванай нармалізацыі магчымыя, асабліва там, дзе гэта дазволіць знізіць выдаткі нямецкага бізнэсу або развязаць канкрэтныя праблемы бяспекі. Напрыклад, прадстаўнікі AfD маглі б лабіраваць саступкі Мінску ў абмен на спыненне міграцыйнага шантажу на межах ЕС.
Нашмат больш імавернае іншае наступства — скарачэнне падтрымкі беларускіх дэмакратычных сіл, незалежных медыя і грамадскіх арганізацый.
«З логікі праграмы AfD вынікае, што беларускія НДА могуць успрымацца як справа саміх беларусаў, якім нямецкія падаткаплатнікі нічога не павінны», — кажа Рудкоўскі.
І для такога павароту AfD неабавязкова самой уваходзіць ва ўрад. Яе рост ужо прымушае традыцыйныя партыі пераймаць яе парадак дня, не толькі ў пытанні міграцыі, але і замежнай дапамогі.
Што будзе з беларусамі ў Германіі
Для беларусаў, якія жывуць у Саксоніі-Анхальт, прыход AfD да зямельнай улады можа мець канкрэтныя наступствы, асабліва для людзей з няпэўным міграцыйным статусам, уцекачоў і сем’яў з дзецьмі.
Беларусы не з’яўляюцца асобнай мішэнню партыі. Яе рыторыка перадусім накіраваная супраць мігрантаў з краін Азіі і ўцекачоў з Украіны, якіх вінавацяць у выкарыстанні нямецкай сацыяльнай сістэмы.
Больш за тое, кажа эксперт, частка рускамоўных грамадзян Германіі, уключаючы некаторых выхадцаў з Беларусі, сама падтрымлівае AfD. Антыміграцыйную рыторыку яны не заўсёды прымяраюць на сябе, бо лічаць сябе інтэграванымі, працуюць і плацяць падаткі. Аднак пры агульным узмацненні абмежаванняў розніца паміж «добрымі» і «дрэннымі» мігрантамі можа аказацца не такой відавочнай.
«Нельга казаць, што без AfD Германія застанецца цалкам адкрытай, а з AfD раптам закрыецца. Міграцыйная нагрузка і адміністрацыйныя праблемы ўжо прымушаюць улады ўводзіць абмежаванні. Розніца ў тым, што AfD гаворыць пра гэта адкрыта, а традыцыйныя сілы робяць тое самае цішэй», — мяркуе Пётра Рудкоўскі.
Эксперт лічыць, што найбольш рэальныя пагрозы для беларусаў — змяншэнне падтрымкі дэмакратычнай Беларусі.
Якая правільная тактыка беларусаў у пытанні AfD
Аляксандр Фрыдман заклікае не ўпадаць у паніку. AfD яшчэ не сфармавала нават зямельны ўрад у ГДРаўскай зямлі, а яе магчымасці абмежаваныя законам і моцнымі дэмакратычнымі інстытутамі.
«Гэта сур’ёзны выклік для нямецкай дэмакратыі, але небяспеку пакуль не трэба перабольшваць. Сітуацыю варта ацэньваць рацыянальна і спакойна», — кажа Аляксандр Фрыдман.
Пётра Рудкоўскі бачыць у правым павароце сігнал для беларускіх дэмакратычных сіл: старая рыторыка «мы ахвяры рэжыму, таму дапамажыце нам» будзе працаваць усё горш. На яго думку, беларусам варта менш уцягвацца ва ўнутраныя ідэалагічныя войны Еўропы і больш тлумачыць, чым дэмакратычная Беларусь і беларуская дыяспара карысныя самім еўрапейцам.
«Трэба паказваць, што беларусы ў ЕС — гэта дактары, інжынеры, айцішнікі і будаўнікі, якія працуюць, плацяць падаткі, паважаюць законы і лёгка інтэгруюцца. А дэмакратычная Беларусь не толькі ахвяра, якой патрэбная дапамога, але патэнцыйны саюзнік у забеспячэнні рэгіянальнай бяспекі і эканамічнай стабільнасці», — кажа Рудкоўскі.
|
: 1 ... 30 31 Вниз